Adriaan Herman Gouwe (1875 - 1965)

|
|
|
|
Adriaan Herman
Gouwe werd in 1875 in Alkmaar geboren. Hij woonde en werkte in
Amsterdam, Italië, Rome, Den Haag, Gulpen, Zuid Limburg, Blaricum,
Frankrijk, Spanje, Marocco . Laren, Eemnes, België en Maastricht. In
1927 vertrok hij naar Tahiti. Alleen in 1959 kwam hij voor korte tijd
terug naar Nederland. Gouwe was leerling
van de Rijks School voor Kunstnijverheid o.l.v. August Allebe en N. van
der Waay en hij behaalde in 1901 de Prix de Rome. Schilderde tekende en
etste veel Limburgse landschappen en vooral ploegende paarden. Later
meer gezichten op Tahiti. Geboren en getogen
in Alkmaar, stammend uit een goed nest en door de gemeenschap in de wieg
gelegd om net als zijn vader notaris te worden, maar door hogere machten
voorbestemd om uit te groeien tot een vermaarde schilder. In de kring
van kenners, zeer gerespecteerd om zijn zoektocht naar de ware
schilderkunst. Herman Gouwe, een rusteloos bohémien die
uitkwam op het vergeestelijk schilderen. Gouwe begon zijn
opleiding bij de Alkmaarse decoratieschilder Luitenet. Na zijn opleiding
aan de Amsterdamse Akademie stelde de erfenis van zijn inmiddels
overleden vader hem in staat om een paar jaar te reizen. De beurs,
verbonden aan de Prix de Rome stelde hem opnieuw in staat te reizen. Hij
trok naar Italië, maar ook naar Frankrijk een Spanje. Aanvankelijk
schilderde Gouwe in de traditionele stijl van de Haagse School. Tijdens
een kort verblijf in Parijs raakte hij nog niet in de ban van de
vernieuwingen die daar plaats grepen. Later troonde zijn studiegenoot,
Jhr Rob Graafland hem mee naar Zuid-Limburg en vanaf 1908 was hij elke
lente en zomer in de dorpen rond Maastricht te vinden. Elk najaar toog
hij weer naar Amsterdam. Na een scheiding van zijn vrouw en wie hij zijn
vaders erfenis liet, bleven geldzorgen hem als een rode draad door zijn
leven volgen. Critici en kopers ontdekten Gouwe rondom 1909. Gouwes
Zuid-Limburgse landschappen en ploegende paarden werden op zijn eerste
tentoonstelling bij St
Lucas goed verkocht. Gouwe zocht in de
gemoedelijke blije sfeer van Zuid-Limburg, de rust om in vrijheid te
experimenteren en te werken aan zijn artistieke ontwikkeling, ver van
opdrachtgevers en critici. De ploegende paarden achtervolgden Gouwe zijn
hele leven, de werkknollen waren zijn handelsmerk geworden. Veel later,
toen Gouwe al lang op Tahiti zat, werd hem nog steeds gevraagd paarden
te leveren. Gouwe is vooral geïnspireerd
geraakt door het werk van Jan Sluyters, Leo Gestel en Piet Mondriaan. En
met name van die laatste vernieuwende kunstenaar wist Gouwe zich zijn
hele leven te herinneren wat hem raakte toen hij in 1909 de zalen van het Stedelijk Museum in Amsterdam betrad;
Bij binnenkomst in de expositiezaal was de eerste indruk een van licht
en ruimte. Figuur, landschapen en bomen in lichte, primaire kleuren end
e compositie een delicate tekening, waarin zich ene zeker ritme deed
kennen, gaf synthese tot het sujet dat hij behandelde. Hij steeg uit de
materieel natuurlijke vormen op naar het geestelijk abstracte Het is die
geestelijke werkwijze die Gouwe zelf nastreeft als hij op Tahiti zijn
draai gevonden heeft. Hij heeft er bijna 40 jaar geleefd en
gewerkt. Er waren periodes van armoede: hij had geen schoenen aan zijn
voeten, kon alleen vis en vruchten eten en stapte in een lende doek rond.
Het tweeslachtige was, dat hij de armoede nooit heeft kunnen accepteren.
Wel wilde hij uit de Europese geldjacht zien los te komen, hij streefde
geen rijkdom na, aar wilde wel onbekommerd materialen kunnen kopen. Vanaf 1933 vond
hij de balans tussen opdrachten en zijn vrije werk. Hij wilde de natuur
niet schilderen vanuit de waarneming, maar vanuit zijn geest. Hij wilde
niet vervallen in het schilderen van clichés zoals zoveel anderen dat
deden die zich op de Polynesische eilanden vestigden. Gouwe wilde geen
realiteit kopiëren, maar een realiteit tonen zoals niemand die ooit
gezien had. Dat vroeg om doordringen in onderwerp, persoon en natuur.
Het leidde tot felle, lichtintense, brutaal geschilderde doek. Stevig in
de verf, materiaal van opzet geestelijk in uitvoering Eind 2004
organiseerde het Maastrichtse Museum Spaans Gouvernement een
tentoonstelling geweid aan het werk van Herman Gouwe. Op Tahiti moet nog
veel werk van Gouwe in bezit van verzamelaars zijn. Ten onrechte neemt
Gouwe in Nederland een bescheiden plaats in binnen de vaderlandse
kunstgeschiedenis. Opvallend genoeg worden zijn werken tegen fikse
prijzen verhandeld. Op de TEFAF wordt voor een goede Gouwe grif een
prijs van 40.000,- euro neergeteld. Bron; Noord
Hollands dagblad 2 december 2004. |