Constant Artz (1870-1951)

|
|
|
|
Constant
Artz is de schilder van de bekende uiterst vriendelijke en zonnige
tafereeltjes met een eend met jongen aan een slootkant Constant
Artz werd in 1870 in Parijs geboren als de zoon van de toenmaals
bekende schilder David Artz. Al in 1874 verhuisde de familie Artz
terug naar het Hollandse Den Haag. Vader Artz die ooit zelf bij
Jozef Israels in de leer was geweest, liet zich in zijn Parijse
periode maar weinig beïnvloeden door zijn nieuwe omgeving. Hij
schilderde met name het Hollands landleven met goed doorwerkte
afbeeldingen van boeren en boerinnen. Omdat
vader Artz al vroeg het kunstzinnige talent van zijn zoon ontdekte,
was het bijna vanzelf sprekend dat Constant een kunstzinnige
opleiding zou volgen. Hij
werd dan ook in 1882 ingeschreven bij de Haagse Akademie en daarna,
in 1899 kreeg hij een plaats als leerling op het atelier van de
schilder Tony Offermans (1854-1911). Offermans was ook een typische
Haagse schilder wiens werk in het verlengde lag met dat van Jozef
Israels.De Hollandse variant van het impressionisme kreeg Constant
Artz dus vrijwel met de paplepel ingegoten. Overigens woonde
Constant al sinds 1893 niet meer in Den Haag, maar in Delft. Eerder
had Constant in de huiselijke kring
al kennis gemaakt met een aantal schilderende vrienden van
zijn vader. Door zijn connectie met Jozef Israels kende vader Artz
een groot aantal schilders uit een bepaalde hoek, waaronder niet de
eerste de besten. Zo ging hij ook intiem om met Jacob en Mathijs
Maris en het is begrijpelijk dat zijn zoon Constant zich naadloos
bij deze vriendenkring aanpaste. Hierdoor kwam Constant ook in
contact met Hendrik Willem Mesdag, die hem van de nodige
raadgevingen voorzag. Veel
belangrijker is het dat Constant via de vriendenkring van zijn vader
ook Willem Maris ontmoette en deze interesseerde zich zeer voor zijn
werk. Hij gaf de jonge Constant behoorlijk wat aanwijzingen, maar
dat had wel tot gevolg dat Artz sterk onder de invloed kwam van
Maris. Nu zijn er slechtere raadgevers denkbaar, maar nu is het wel
zo dat Constant Artz zich gedurende de verdere
leven nooit meer los heeft kunnen maken van wat hij toen als
zijn grote voorbeeld moet hebben gezien. Het is overigens een
interessante bezigheid om schilderijen van Willem Maris en Constant
Artz met elkaar te vergelijken. Qua compositie en keuze van
onderwerp ( eend met jongen in het water) zijn ze vrijwel
identiek.Alleen het werk van Maris is groter van formaat en
krachtiger in peinture. De verfstreek is robuuster, maar het spel
van licht en schaduw is vertonen bij beiden een grote overeenkomst. Aan
juist dit oeuvre heeft Constant Artz zijn grote bekendheid te danken;
eendenfamilies aan een slootkant. Artz schilderde echter ook
landschappen. Deze zijn echter slechts bij een enkeling bekend. Net
als zijn vader was hij zeer geboeid door de natuur en hield hij van
het buitenleven. Op het platteland schilderde hij veel
plein air, wat vele landschappen met molens heeft opgeleverd.
Een enkele maal verwerkte Artz eveneens een molen in de achtergrond
van zijn eendenschilderijen. Het grote publiek kent Constant Artz
echter vooral van zijn intieme eendenfamilies. Met dit onderwerp had
hij al kort na 1900 veel succes en dat is eigenlijk tot de dag van
vandaag zo gebleven. Artz
beheerste als geen ander het spel tussen licht en schaduw. Hierdoor
wist hij steeds weer tot nieuwe composities te komen, waarbij hij
sterk een zonlicht vangende moedereend of een geheimzinnige duistere
boom of struik wist te gebruiken. Elke Constant Artz levert een
volkomen eigen beeld op. |
|
|
|